Kiedy dzwoni się dzwonkami w kościele? Dzwonki w Mszy i procesji

Dzwonki w kościele dzwonią w najważniejszych momentach liturgii: przy Przeistoczeniu — najczęściej trzy uderzenia przy Podniesieniu Ciała i trzy przy Podniesieniu Krwi — a w wielu parafiach także krótko na rozpoczęcie Mszy oraz podczas procesji. W Triduum Paschalnym dzwonki milkną i zastępują je kołatki. Poniżej wyjaśniamy, kto dzwoni, ile uderzeń obowiązuje i jakie dzwonki wybrać do parafii lub kaplicy.

Kiedy dzwoni się dzwonkami w kościele?

Dzwonki ołtarzowe — nazywane też dzwonkami mszalnymi — to zestaw małych dzwoneczków osadzonych na wspólnym uchwycie, w klasycznej postaci na krzyżowym zawieszeniu. Ich zadanie jest komunikacyjne: dźwięk informuje wiernych, że w liturgii dzieje się coś szczególnego i warto zmienić postawę. W praktyce dzwonki rozbrzmiewają w trzech sytuacjach:

• Rozpoczęcie Mszy — krótki dźwięk towarzyszy wyjściu celebransa; to zwyczaj parafialny, który nie występuje w każdym kościele.
• Przeistoczenie — moment najważniejszy: dzwonki podkreślają Podniesienie Ciała i Krwi Pańskiej.
• Procesje i nabożeństwa — m.in. w procesji Bożego Ciała dzwonki prowadzą orszak razem z gongiem.

Ile uderzeń i kto dzwoni?

Najczęstszy zwyczaj to trzy uderzenia przy Podniesieniu Ciała i trzy przy Podniesieniu Krwi. Dokładna liczba może się różnić w zależności od parafii — ostatecznie ustala ją miejscowy zwyczaj lub ceremoniarz. Dzwonkami posługuje ministrant: w czasie Mszy stoi w pobliżu ołtarza po stronie, z której podaje się naczynia, i dzwoni w ustalonych momentach. Podczas uroczystości ministrantów może być więcej — jeden odpowiada wtedy wyłącznie za dzwonki. Kolejność ról w asyście opisujemy w poradniku Ministrant na Mszy — role krok po kroku, a od czego zacząć służbę — w tekście Jak zostać ministrantem.

Cisza Triduum Paschalnego — kołatki zamiast dzwonków

Od śpiewu „Chwała na wysokości Bogu" w Wielki Czwartek do Wigilii Paschalnej dzwonki — podobnie jak dzwony kościelne — milczą. To znak żałoby liturgii. W Wielki Piątek i Wielką Sobotę ich rolę przejmują kołatki: drewniane instrumenty o terkoczącym dźwięku. Dźwięk dzwonków wraca dopiero przy „Chwale" w Wigilii Paschalnej, a w procesji rezurekcyjnej dzwonki idą w orszaku od wejścia — razem z gongiem. Zestawy na ten okres zebrano w dziale dzwonki na Wielkanoc, a przygotowanie zakrystii do Triduum opisuje poradnik Wielki Post w zakrystii.

Dzwonki ołtarzowe czy gong — co wybrać?

To dwa różne instrumenty o różnych zadaniach. Gong to pojedyncza czasza o głębokim, długo wybrzmiewającym tonie — oznacza momenty uroczyste i procesje z Najświętszym Sakramentem. Dzwonki to zestaw dzwoneczków o jaśniejszym, punktowym dźwięku — prowadzą rytm Mszy, przede wszystkim przy Przeistoczeniu. W wielu kościołach oba instrumenty współistnieją: dzwonki przy ołtarzu, gong w procesjach. Różnice i modele opisujemy w dziale gongi i sygnaturki oraz w poradnikach Gong kościelny — rodzaje, rozmiary i ceny i Sygnaturka kościelna — co to jest i ile kosztuje.

Jakie dzwonki wybrać do kościoła?

Przy wyborze liczą się trzy rzeczy: liczba dzwoneczków, liczba tonów i materiał. Zestawy pojedyncze i podwójne sprawdzają się w małych kaplicach, potrójne to najpopularniejszy wybór w kościołach parafialnych, a poczwórne — najbardziej donośne — wybierają duże świątynie i sanktuaria. Modele 3- i 4-tonowe różnią się doborem dzwoneczków i barwą dźwięku. Najczęściej wybierane modele z cenami:

Pełne zestawienie 12 modeli — w tym mosiężne dzwonki z niklowanymi szalkami — znajdziesz w dziale dzwonki ołtarzowe. Modele 3- i 4-tonowe realizowane są na zamówienie, zwykle w ok. 10 dni — przed sezonem uroczystości warto zamówić z wyprzedzeniem.

Ile kosztują dzwonki do kościoła?

Ceny dzwonków ołtarzowych w ofercie U Archanioła mieszczą się w przedziale od 399 zł do 1290 zł. Na cenę wpływa przede wszystkim liczba dzwoneczków (od pojedynczego po poczwórny) oraz wykończenie — złocone lub niklowe elementy, rączka drewniana, barokowe zdobienia. Mosiężne dzwonki z drewnianą rączką 3- i 4-tonowe to najtańsze modele w dziale (od 399 zł), a poczwórne zestawy barokowe — najdroższe (do 1290 zł). Cały cennik z linkami do kart produktów znajdziesz w kategorii dzwonki ołtarzowe.

Jak dbać o dzwonki ołtarzowe?

Mosiądz nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji: po uroczystości wystarczy przetrzeć dzwonki miękką, suchą ściereczką, a przechowywać je w suchym miejscu — najlepiej w zakrystii. Warto unikać wilgoci, która matowi powierzchnię, oraz środków ściernych. O przygotowaniu ołtarza i sprzętu przed Mszą piszemy w checkliście Jak przygotować ołtarz do Mszy świętej.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy dzwoni się dzwonkami w kościele?

Przede wszystkim przy Przeistoczeniu — dzwonki podkreślają Podniesienie Ciała i Krwi Pańskiej. W wielu parafiach dzwoni się także krótko na rozpoczęcie Mszy oraz podczas procesji, np. w Boże Ciało.

Ile uderzeń dzwonkami przy Przeistoczeniu?

Najczęstszy zwyczaj to trzy uderzenia przy Podniesieniu Ciała i trzy przy Podniesieniu Krwi. Liczbę uderzeń może ustalać miejscowy zwyczaj lub ceremoniarz.

Kto dzwoni dzwonkami podczas Mszy?

Ministrant. W czasie Mszy stoi w pobliżu ołtarza i dzwoni w ustalonych momentach — więcej o rolach w poradniku Ministrant na Mszy — role krok po kroku.

Co zastępuje dzwonki w Triduum Paschalnym?

Kołatki — drewniane instrumenty o terkoczącym dźwięku. Dzwonki milczą od „Chwały" w Wielki Czwartek do Wigilii Paschalnej.

Kiedy dzwonki wracają po Triduum?

W Wigilię Paschalną, przy śpiewie „Chwała na wysokości Bogu". W procesji rezurekcyjnej dzwonki i gong idą w orszaku od wejścia.

Ile kosztują dzwonki ołtarzowe?

Od 399 zł (mosiężne 3 i 4-tonowe z drewnianą rączką) do 1290 zł (poczwórne barokowe). Pełny cennik w dziale dzwonki ołtarzowe.

Ile tonów powinny mieć dzwonki do kościoła parafialnego?

Najczęściej wybierane są zestawy potrójne i poczwórne w wersjach 3- i 4-tonowych — są donośne i dobrze słyszalne w całym kościele. Do małych kaplic wystarczają modele pojedyncze lub podwójne.

Z czego wykonane są dzwonki ołtarzowe?

Z mosiądzu — polerowanego lub błyszczącego — z niklowanymi szalkami i lakierowaną rączką drewnianą w wybranych modelach. Modele 4-tonowe powstają przez ręczne odlewanie i wykańczanie.

Czy dzwonki ołtarzowe są na zamówienie?

Modele 3- i 4-tonowe realizowane są na zamówienie — zwykle w ok. 10 dni. Pozostałe modele są dostępne od razu.

Czym różnią się dzwonki od gongu?

Dzwonki to zestaw dzwoneczków o jasnym, punktowym dźwięku — prowadzą rytm Mszy. Gong to pojedyncza czasza o głębokim, długim tonie — oznacza momenty uroczyste i procesje. W wielu kościołach używa się obu.