Ornaty liturgiczne

Ornat to wierzchnia szata liturgiczna, którą kapłan zakłada na albę i stułę do sprawowania Mszy Świętej. W kategorii ornaty liturgiczne znajdziesz ornaty o kroju gotyckim, semigotyckim i rzymskim, we wszystkich kolorach roku liturgicznego: haftowane, maryjne, z wizerunkiem Jezusa i świętych, ślubne, wielkanocne, lniane oraz do koncelebry. W większości modeli w komplecie znajduje się stuła wewnętrzna.

Zobacz też: ornaty haftowane, ornaty maryjne, ornaty wielkanocne i ornaty do koncelebry.

Co to jest ornat?

Ornat jest szatą właściwą dla kapłana celebransa podczas Mszy Świętej i innych czynności liturgicznych bezpośrednio z nią związanych, jeśli przepisy nie stanowią inaczej. Zakłada się go na albę i stułę (Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 337). Ornat wywodzi się z paenuli, rzymskiego płaszcza bez rękawów z otworem na głowę. Jego łacińska nazwa liturgiczna to casula, czyli „domek”, a polska nazwa pochodzi od łacińskiego ornatus, czyli „ozdoba”. Tradycyjnie ornat symbolizuje miłość oraz „słodkie jarzmo” Chrystusa (por. Mt 11,30).

Jakie są rodzaje ornatów?

Ornaty różnią się krojem, kolorem, materiałem, zdobieniem i przeznaczeniem. Poniższe zestawienie prowadzi do odpowiednich działów sklepu.

Czym różni się ornat gotycki, semigotycki i rzymski?

Ornat gotycki jest szeroki i długi, miękko opada z ramion i zakrywa ręce kapłana. Ornat rzymski jest krótszy i usztywniony, a z boków odsłania ramiona; ze względu na kształt nazywa się go też „skrzypcowym”. Ornat semigotycki to krój pośredni: obszerny, ale nieco węższy na bokach niż gotycki.

KrójKształtCharakterTypowe zdobienie
Gotyckiszeroki, długi, miękko układający się na ramionachnajczęściej używany współcześnie, sprawdza się na co dzieńpas, kolumna lub symbol centralny
Semigotyckiobszerny, nieco krótszy na bokachpołączenie swobody ruchów i uroczystego wygląduszerokie pasy, często aksamitne
Rzymskiusztywniony przód i tył, odsłonięte bokitradycyjny, uroczysty, używany również w liturgii przedsoborowejbogaty haft, krzyż z tyłu, kolumna z przodu

Jakie są kolory ornatów i kiedy się ich używa?

Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (nr 346) wymienia sześć kolorów liturgicznych: biały, czerwony, zielony, fioletowy, czarny i różowy. W dni bardziej uroczyste można używać szat okazalszych, np. złotych lub srebrnych.

KolorKiedy się go używa
Biały i ecruokres Bożego Narodzenia i Wielkanocy, święta Pańskie (poza świętami Męki Pańskiej), maryjne, aniołów i świętych niemęczenników
CzerwonyNiedziela Męki Pańskiej (Palmowa), Wielki Piątek, Zesłanie Ducha Świętego, święta Apostołów, Ewangelistów i męczenników
Zielonyokres zwykły
FioletowyAdwent, Wielki Post; może być używany w Mszach za zmarłych
Różowytam, gdzie jest taki zwyczaj: III niedziela Adwentu (Gaudete) i IV niedziela Wielkiego Postu (Laetare)
Czarnytam, gdzie jest taki zwyczaj: Msze za zmarłych
Złoty i srebrnydni bardziej uroczyste – zamiast innych kolorów, ale nigdy zamiast fioletowego i czarnego (Redemptionis Sacramentum, nr 127)

Z jakiego materiału wybrać ornat?

Przepisy liturgiczne pozwalają szyć szaty z tkanin naturalnych oraz sztucznych, jeśli odpowiadają godności czynności świętej. Piękno szaty ma wynikać przede wszystkim z materiału i kroju, a nie z nadmiaru ozdób (OWMR, nr 343–344).

  • adamaszek i brokat – tkaniny z tkanym wzorem i połyskiem, na uroczystości i święta,
  • rozeta – tkanina z delikatnym, regularnym wzorem, uniwersalna,
  • aksamit – najczęściej jako pas lub kolumna kontrastujące z resztą ornatu,
  • len – naturalny, przewiewny, dobry na ciepłe miesiące,
  • tkaniny poliestrowe (np. stretch) – lekkie, odporne na zagniecenia i łatwe w praniu; praktyczne do codziennej liturgii.

Rodzaj tkaniny podajemy na karcie każdego produktu.

Jaki rozmiar ornatu wybrać?

Standardowy ornat w naszej ofercie ma około 125–130 cm długości i 156–160 cm szerokości. Ten rozmiar pasuje do większości kapłanów. Najpewniej jest zmierzyć ornat, w którym kapłan celebruje obecnie: długość z tyłu, od podkroju szyi do dolnej krawędzi. Wynik porównaj z wymiarami na karcie produktu. W wielu modelach można wybrać jedno z trzech wykończeń szyi: kołnierz widoczny na zdjęciu, kołnierz typu golf albo bez kołnierza.

Ile kosztuje ornat?

Ceny ornatów w naszym sklepie zaczynają się od 270 zł, a modele z haftem – od 329 zł. Ornaty gładkie kosztują od 388 zł, a ornaty do koncelebry – od 362 zł; komplet czterech ornatów ze stułami to koszt 1400 zł. Modele z wizerunkiem Jezusa lub świętych zaczynają się od 499 zł, a ornaty z bogatym haftem i aksamitnym pasem – od około 650 zł. Najdroższe, bogato zdobione modele przekraczają 2000 zł.

Cena zależy od kroju, tkaniny, wielkości i gęstości haftu oraz zawartości kompletu.

Jak dbać o ornat liturgiczny?

  • Przechowuj ornat na szerokim wieszaku, w przewiewnym pokrowcu, z dala od słońca i wilgoci.
  • Pierz lub czyść zgodnie z zaleceniami na karcie produktu i metce. Ornaty z aksamitem i bogatym haftem najlepiej czyścić chemicznie.
  • Prasuj przez bawełnianą tkaninę, a miejsca haftowane – od lewej strony.

Najczęściej zadawane pytania o ornaty

Kto nosi ornat?

Ornat nosi kapłan, czyli prezbiter lub biskup, sprawujący Mszę Świętą. Diakon zakłada dalmatykę, a lektorzy i ministranci albę lub komżę.

Czy stułę zakłada się na ornat, czy pod ornat?

Pod ornat. Kapłan zakłada stułę na albę, a na nią ornat (OWMR, nr 337 i 340). Dlatego stułę dołączaną do ornatu nazywa się stułą wewnętrzną.

Czym różni się ornat od kapy i dalmatyki?

Ornat to szata kapłana do Mszy Świętej. Kapa, czyli płaszcz liturgiczny, służy m.in. do procesji, nabożeństw i błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem (OWMR, nr 341). Dalmatyka to szata diakona (OWMR, nr 338).

Czy koncelebrans musi mieć ornat?

Zasadniczo tak, koncelebransi zakładają szaty takie jak przy Mszy sprawowanej samodzielnie. Z ważnej przyczyny, np. przy dużej liczbie koncelebransów lub braku szat, koncelebransi poza głównym celebransem mogą pominąć ornat i założyć tylko stułę na albę (OWMR, nr 209).

Ile ornatów potrzebuje parafia?

Podstawowy zestaw to ornaty w czterech kolorach używanych najczęściej: białym, czerwonym, zielonym i fioletowym. Warto go uzupełnić o ornat złoty na uroczystości, różowy na niedziele Gaudete i Laetare oraz ornaty dla koncelebransów.

Czy nowy ornat trzeba pobłogosławić?

Zgodnie z tradycją Kościoła nowe szaty liturgiczne błogosławi się przed pierwszym użyciem. Obrzęd znajduje się w księdze „Obrzędy błogosławieństw”; może go sprawować kapłan.

Jaki ornat wybrać na prezent dla księdza?

Na prymicje, jubileusz lub imieniny często wybiera się ornat biały lub złoty, ornat maryjny albo ornat z wizerunkiem patrona kapłana. Przed zakupem warto ustalić, jakiego koloru brakuje, oraz jaki krój i kołnierz kapłan preferuje.

Ile trwa realizacja zamówienia?

Ornaty dostępne w magazynie wysyłamy od razu. Modele oznaczone jako „towar na zamówienie” realizujemy w terminie podanym na karcie produktu – najczęściej od 7 do 14 dni. Koszty i czas dostawy opisujemy na stronie Koszt i czas dostawy.

Zobacz wszystkie ornaty i wybierz szatę odpowiednią dla swojej parafii.