Bielizna kielichowa

Czym jest bielizna kielichowa i z czego się składa?

Bielizna kielichowa to tkaniny liturgiczne używane w Kościele katolickim przy ołtarzu podczas Mszy Świętej. Jej zadania są praktyczne: chroni kielich i patenę, wchłania resztki wina i wody eucharystycznej oraz pomaga zachować czystość znaków sprawowanej Eucharystii. W skład zaopatrzenia kielicha wchodzą:

Oprócz kompletów czteroczęściowych kupisz też pojedyncze elementy: korporały, puryfikaterze, ręczniczki, palki oraz welony na kielich i monstrancję i sukienki na puszkę.

Nazwy poszczególnych elementów i innych terminów liturgicznych zebraliśmy w słowniczku: słowniczek liturgiczny — nazwy i terminy.

Korporał — tkanina, na której sprawuje się Eucharystię

Korporał to kwadratowa tkanina z białego płótna, rozkładana na mensie ołtarza. To na nim stawia się kielich, patenę i naczynia liturgiczne — korporał chroni je od bezpośredniego kontaktu z powierzchnią ołtarza i zbiera ewentualne krople. Po użyciu składa się go; do przechowywania i przenoszenia służy bursa. W naszej ofercie korporały mają wymiar 45 × 45 cm i haftowane zdobienia, m.in. motyw IHS lub krzyża — zobacz korporały liturgiczne.

Puryfikaterz — do puryfikacji kielicha i naczyń

Puryfikaterz to podłużna tkanina, którą wyciera się kielich i patenę po Komunii oraz osusza naczynia po puryfikacji wodą. Tradycyjnie szyty z białego płótna — bezpośrednio dotyka naczyń eucharystycznych, dlatego wykonuje się go z materiałów chłonnych i łatwych do prania. Nasze puryfikaterze mają wymiar 45 × 35 cm — zobacz puryfikaterze.

Palka — usztywniona osłona kielicha

Palka to sztywna osłonka nakładana na kielich. Służy do przykrywania kielicha: chroni jego wnętrze przed zanieczyszczeniami i nakrywa kielich przed konsekracją oraz po Komunii. Uszyta z tkaniny liturgicznej, często w kolorze dnia lub okresu liturgicznego, z haftowanym motywem: IHS, krzyżem, kielichem eucharystycznym, Sercem Pana Jezusa czy symbolem Ducha Świętego. Nasze palki mają od 15 × 15 cm do 20 × 20 cm i wyciągany panel usztywniający — po wyjęciu panelu palkę pierzesz jak zwykłą tkaninę. Zobacz wszystkie palki liturgiczne.

Welon kielichowy i welon na monstrancję

Welon na kielich (50 × 50 cm) okrywa kielich przed rozpoczęciem celebracji i po jej zakończeniu — kielich przynoszony do ołtarza pozostaje zakryty. Welon na monstrancję jest znacznie większy (w naszej ofercie 140 cm) i służy do okrycia monstrancji z Najświętszym Sakramentem, np. w drodze do kaplicy adoracji. Oba wykonujemy z haftem, m.in. motywem IHS — zobacz welony na kielich i monstrancję. Więcej o rodzajach welonów przeczytasz w poradniku welon liturgiczny — rodzaje i rozmiary.

Bursa — jak przechowuje się korporał

Bursa to płócienna lub jedwabna torebka (etui), w której przechowuje się i przenosi korporał. Bywa uszyta z tkaniny w kolorze szat liturgicznych — spotkasz bursy fioletowe, czerwone czy białe. W naszej ofercie bursa występuje w zestawie z welonem na kielich i manipularzem — zobacz bursa, manipularz i welon na kielich. Bursy i zestawy do przenoszenia Komunii chorym znajdziesz w kategorii bursy, zestawy do chorych.

Uwaga: manipularz to szata liturgiczna noszona na przedramieniu — nie zalicza się do bielizny kielichowej. Wymieniamy go tutaj, bo w sklepach występuje w zestawach z bursą i welonem, a nazwy bywają mylone.

Bielizna kielichowa a bielizna ołtarzowa — czym się różnią?

Nazwy bywają używane zamiennie, ale bielizna ołtarzowa to pojęcie szersze. Oprócz tkanin używanych bezpośrednio przy kielichu obejmuje także obrusy ołtarzowe przykrywające mensę, prześcieradło i zawiesiny. Bielizna kielichowa to część bielizny ołtarzowej związana z kielichem i pateną. Obrusy ołtarzowe z haftem i gipiurą znajdziesz w osobnej kategorii obrusy ołtarzowe.

Bielizna ołtarzowa obejmuje zatem wszystkie tkaniny nakrywające ołtarz i naczynia: obrusy ołtarzowe, korporał, puryfikaterz, ręczniczek, palkę, welony i bursy. Czym różnią się oba pojęcia i jak skompletować tkaniny do zakrystii, wyjaśniamy w poradniku: bielizna ołtarzowa — co obejmuje.

Materiały: len, bawełna, żakard, aksamit i tkaniny plamoodporne

Materiał ma znaczenie nie tylko estetyczne — bielizna kielichowa jest prana znacznie częściej niż inne tkaniny liturgiczne, dlatego liczą się chłonność i odporność na pranie:

• Bawełna 100% — chłonna i przewiewna, dobrze znosi pranie i prasowanie; najczęstszy wybór na korporały, puryfikaterze i palki. Zobacz bieliznę bawełnianą.
• Len — tradycyjny materiał liturgiczny o szlachetnym, matowym wyglądzie; komplety lniane (np. model „Serca w koronie”) wybierają parafie na uroczystości. Zobacz zestawy lniane.
• Żakard i aksamit — tkaniny ozdobne, z których szyjemy palki i komplety na święta; pięknie prezentują się z haftem złotą nicią. Zobacz palkę aksamitną i palki żakardowe.
• Poliester z apreturą plamoodporną — tkanina łatwiejsza w codziennej pielęgnacji, używana w zestawach palek i kompletach dla intensywnie użytkowanych zakrystii. Zobacz tkaniny bawełna-poliester.

Hafty wykonujemy złotą lub srebrną nicią metalizowaną — motywy to m.in. IHS, krzyż, kielich eucharystyczny, Serce Pana Jezusa, Niepokalane Serce Maryi, motywy maryjne, Duch Święty, Baranek Paschalny, Święta Rodzina i korona cierniowa.

Kolory i okresy liturgiczne — bielizna kielichowa zielona, fioletowa i czerwona

Korporały, puryfikaterze i ręczniczki są tradycyjnie białe lub ecru — to one bezpośrednio dotykają naczyń eucharystycznych. Kolor pojawia się natomiast w palkach i kompletach z haftem, które parafie dobierają do okresu liturgicznego: zielony (okres zwykły), fioletowy (Adwent i Wielki Post), czerwony (Zesłanie Ducha Świętego, męczennicy) oraz biały i ecru (uroczystości i święta). Palki w poszczególnych kolorach zebraliśmy w kategoriach: palki zielone, fioletowe, czerwone, czarne, białe i srebrne oraz niebieskie i maryjne. Bielizna kielichowa na konkretny okres to także gotowy pomysł na prezent dla księdza lub uzupełnienie zakrystii:

• bielizna kielichowa adwentowa i bielizna kielichowa na Wielki Post — fiolet,
• bielizna kielichowa na Wielkanoc — motywy paschalne, m.in. Baranek,
• bielizna kielichowa na Boże Narodzenie — motywy bożonarodzeniowe i Święta Rodzina,
• bielizna kielichowa maryjna na nabożeństwa majowe i bielizna kielichowa na nabożeństwa różańcowe — motywy maryjne.

Symbolika i znaczenie bielizny kielichowej

Bielizna kielichowa nie jest tylko wyposażeniem praktycznym — w liturgii biel korporału i puryfikaterza podkreśla czystość i godność celebracji, a hafty (IHS, krzyż, kielich, winorośl) kierują myśl ku Eucharystii. Tkaniny bezpośrednio dotykające naczyń eucharystycznych wykonuje się z materiałów, które łatwo wyprać i wyprasować, aby zawsze były nieskazitelnie białe. W zakrystii bielizna kielichowa przechowywana jest zwykle w bursie lub w przeznaczonej dla niej szufladzie — warto zadbać, by była to przestrzeń czysta i sucha.

Jak wybrać bieliznę kielichową? Rozmiar, haft, usztywnienie

• Materiał: najczęściej 100% bawełna (chłonna, nadaje się do prania i prasowania), także aksamit i żakard na ozdobne palki, tkaniny poliestrowe z apreturą plamoodporną (zestawy palek) oraz len w komplecie lnianym „Serca w koronie”.
• Haft: bielizna kielichowa haftowana ma motywy IHS, krzyża, kielicha eucharystycznego lub Serca Pana Jezusa wykonywane złotą albo srebrną nicią — to najczęstszy wybór na uroczystości i okresy liturgiczne.
• Rozmiar: palkę dobierz do średnicy kielicha — w ofercie od 15 × 15 do 20 × 20 cm; korporał 45 × 45 cm przykrywa standardową mensę, a do kielichów mini przeznaczony jest komplet turystyczny.
• Usztywnienie: palki mają wyciągany panel usztywniający — po wyjęciu całość pierzesz jak zwykłą tkaninę.
• Zapasy: do codziennej liturgii warto mieć dwa komplety — jeden na praniu; sprawdzą się gotowe zestawy palek (4 szt. w kolorach eucharystycznych) i komplety w pudełku.

Komplet czy pojedyncze elementy — co wybrać do zakrystii?

Komplet czteroczęściowy (palka, korporał, puryfikaterz, ręczniczek) to najprostszy sposób, by od razu mieć wszystko w jednym wzorze — sprawdzi się przy wyposażaniu nowej zakrystii i jako prezent dla księdza. Jeśli brakuje tylko jednej rzeczy, dokupisz pojedyncze elementy: korporały, puryfikaterze, ręczniczki i palki; utrzymujemy je w spójnych wzorach, więc łatwo dopasujesz je do posiadanego kompletu. Do kielichów o małej średnicy polecamy komplet turystyczny, a do intensywnie używanych zakrystii — zestawy palek w kolorach eucharystycznych.

Pielęgnacja — jak prać i prasować bieliznę kielichową?

Tkaniny bawełniane, lniane i poliestrowe w naszej ofercie są przeznaczone do prania i prasowania — zalecenia dla konkretnego modelu podajemy na jego karcie. Palki przechowuj płasko, aby usztywniający panel się nie deformował. W niektórych palkach jeden róg zabezpieczono folią — dzięki niej palka dłużej utrzymuje czystość, gdy dotyka ołtarza. Hafty wykonane nicią metalizowaną pierz w programie delikatnym.

Ile kosztuje bielizna kielichowa?

Palki kosztują od 35 zł, komplet turystyczny — 75 zł, komplety czteroczęściowe od 135 zł, a modele aksamitne i lniane do ok. 230 zł. Przy większych zamówieniach dla parafii wystawiamy fakturę VAT.

Zamówienie, dostawa i zwroty

Na karcie produktu wybierz wariant z listy, a następnie dodaj produkt do koszyka — przycisk jest aktywny po wybraniu wariantu. Paczkomaty InPost: 14,99 zł przy przedpłacie — 2 dni robocze od dnia nadania. Kurier DPD: 16,99 zł przy przedpłacie — 1 dzień roboczy od dnia nadania. Zamówienia powyżej 300 zł płatne przelewem wysyłamy na nasz koszt kurierem DPD (nie dotyczy paczek ponadgabarytowych). Konsumentowi przysługuje 14 dni na zwrot od dnia otrzymania zamówienia; koszt wysyłki zwrotnej ponosi Klient. Reklamacje przyjmujemy e-mailem lub telefonicznie — odpowiadamy maksymalnie w ciągu 14 dni. Parafiom, zakonom i instytucjom kościelnym wystawiamy fakturę VAT.

Najczęściej zadawane pytania o bieliznę kielichową

Co wchodzi w skład bielizny kielichowej?
Komplet czteroczęściowy obejmuje palkę, korporał, puryfikaterz i ręczniczek (lavabo). Do tego dochodzą welon na kielich lub monstrancję, bursa na korporał oraz sukienki i welony na puszkę (w naszej ofercie o średnicy 45 cm).

Czym różni się bielizna kielichowa od bielizny ołtarzowej?
Bielizna ołtarzowa to pojęcie szersze — obejmuje m.in. obrusy ołtarzowe na mensę. Bielizna kielichowa to tkaniny używane bezpośrednio przy kielichu: korporał, puryfikaterz, palka i ręczniczek.

Czym jest puryfikaterz i do czego służy?
Puryfikaterz to tkanina, którą po Komunii wyciera się kielich i patenę oraz osusza naczynia po puryfikacji wodą. Zobacz puryfikaterze liturgiczne.

Czy bielizna kielichowa może być zielona?
Tak. Białe lub ecru są korporały i puryfikaterze, a kolor zielony pojawia się w palkach i kompletach przeznaczonych na okres zwykły. Zobacz palkę zieloną z haftem IHS oraz zielony komplet bielizny kielichowej z haftem krzyża.

Czy bielizna kielichowa na Wielkanoc różni się od zwykłej?
Tak — komplety wielkanocne mają motywy paschalne, np. Baranek Paschalny, i nawiązują do okresu wielkanocnego. Zobacz bieliznę kielichową na Wielkanoc.

Ile kompletów bielizny kielichowej powinna mieć parafia?
Do codziennej liturgii sprawdzą się dwa komplety — jeden w użyciu, drugi na praniu; przy większej liczbie Mszy warto mieć zapas palek i puryfikaterzy. Jak dobrać i pielęgnować komplet, podpowiada poradnik bielizna kielichowa — komplet i pielęgnacja.

Ile kosztuje bielizna kielichowa?
Palki kosztują od 35 zł, komplet turystyczny — 75 zł, komplety czteroczęściowe od 135 zł, a modele aksamitne i lniane do ok. 230 zł. Przy większych zamówieniach dla parafii wystawiamy fakturę VAT.

Gdzie kupić bieliznę kielichową?
W hurtowni U Archanioła — korporały, puryfikaterze, palki i komplety z wysyłką 1–2 dni robocze oraz fakturą VAT dla parafii.

Jak prać bieliznę kielichową?
Pierz na programie delikatnym, zgodnie z zaleceniami podanymi na karcie produktu. Palki z wyciąganym panelem przechowuj płasko, a w zakrystii miej zapasowy komplet na czas prania.

Jak dodać produkt do zamówienia?
Na karcie produktu wybierz wariant z listy, a następnie dodaj produkt do koszyka. Przycisk jest aktywny po wybraniu wariantu.

Ile kosztuje dostawa i ile trwa?
Paczkomaty InPost: 14,99 zł przy przedpłacie — 2 dni robocze od dnia nadania. Kurier DPD: 16,99 zł przy przedpłacie — 1 dzień roboczy od dnia nadania. Zamówienia powyżej 300 zł płatne przelewem wysyłamy na nasz koszt kurierem DPD (nie dotyczy paczek ponadgabarytowych).

Czy mogę zwrócić zamówione artykuły?
Tak, konsumentowi przysługuje 14 dni na zwrot od dnia otrzymania zamówienia. Koszt wysyłki zwrotnej ponosi Klient.

Jak zgłosić reklamację?
Reklamacje przyjmujemy e-mailem lub telefonicznie; na zgłoszenie odpowiadamy maksymalnie w ciągu 14 dni.

Czy wystawiacie fakturę VAT?
Tak. Parafiom, zakonom i instytucjom kościelnym wystawiamy fakturę VAT — dane do faktury podaj przy składaniu zamówienia.