Komże i alby kapłańskie

Czym różni się alba od komży?

Alba to długa, biała szata liturgiczna sięgająca do kostek, z długimi rękawami, którą kapłan zakłada pod stułę i ornat. Komża jest skróconą albą: sięga mniej więcej do kolan, ma szerokie rękawy i zawsze zakłada się ją na sutannę. Obie szaty są białe i nawiązują do szaty chrzcielnej. Łacińska nazwa komży to superpelliceum, a polskie określenie pochodzi od łacińskiego comisia, czyli „koszula”.

Alba i komża to podstawowe szaty liturgiczne — ornaty, stuły, dalmatyki, kapy i welony są w dziale głównym. Gdzie kupić szaty dla parafii — u producenta, w hurtowni czy w sklepie — wyjaśniamy w poradniku producent, hurtownia czy sklep.

Więcej o różnicach między tymi szatami przeczytasz w poradniku Alba, komża czy koszula liturgiczna – czym się różnią.

Kiedy kapłan zakłada albę, a kiedy komżę?

Albę zakłada się zawsze, gdy podczas Mszy świętej używa się ornatu lub dalmatyki, a także wtedy, gdy zamiast nich zakłada się samą stułę – tak stanowi Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego (OWMR 336). Komża wystarcza przy czynnościach, dla których alba nie jest zastrzeżona: podczas nabożeństw, procesji, adoracji Najświętszego Sakramentu i liturgii godzin w chórze. Komżę ze stułą kapłan zakłada również przy wielu obrzędach poza Mszą świętą; szczegóły określają księgi liturgiczne danego obrzędu oraz przepisy diecezjalne.

Jaką tkaninę wybrać na albę lub komżę?

Tkaninę warto dobrać do pory roku i częstotliwości prania. Na upały najlepiej sprawdzają się tkaniny przewiewne, takie jak tropik, bawełna czy tkaniny z lnem, a do codziennego, intensywnego użytku – strecz i mieszanki z poliestrem, które mniej się gniotą. Dokładny skład każdego modelu podajemy w opisie produktu.

Jakie kroje i zdobienia mają alby i komże kapłańskie?

Alby kapłańskie szyje się w krojach gładkich i z zakładkami, z kołnierzem klasycznym, stójką, golfem lub kapturem, często z zamkiem na ramieniu albo wiązaniem pod szyją. Komże mają najczęściej krój rzymski z czworokątnym wycięciem pod szyją i zaprasowanymi zakładkami; spotyka się też kroje grecki (wycięcie kołowe), francuski (sięga szyi, wiązany) i angielski (sięga szyi, plisowany). Zgodnie z OWMR 344 piękno szaty powinno wynikać przede wszystkim z materiału i kroju, a nie z nadmiaru ozdób.

• Gipiura i koronka – ażurowy pas przy rękawach i u dołu szaty; nadaje uroczysty charakter.
• Haft – motywy IHS, krzyż, krzyż jerozolimski, kielich; często wybierane na prezent.
• Wstawki – pojedyncze, podwójne lub atłasowe, spotykane zwłaszcza w komżach z żorżety.

Czy pod albę trzeba zakładać humerał i cingulum?

Humerał zakłada się tylko wtedy, gdy alba nie zasłania dokładnie zwykłego stroju przy szyi, a cingulum – gdy alba nie przylega do ciała bez paska (OWMR 336). Alby z golfem, stójką lub kapturem zwykle zakrywają koloratkę. Szersze kroje z zakładkami najczęściej przepasuje się cingulum; niektóre modele mają je w zestawie.

Czym jest komża kanonicka?

Komża kanonicka to komża z kolorowym podbiciem lub obszyciem, noszona przez kanoników jako element stroju chórowego. Kolor i wygląd insygniów kanonickich określają statuty danej kapituły, dlatego przed zakupem warto je sprawdzić. W naszej ofercie znajdziesz między innymi komżę kanonicką z fioletowym podbiciem.

Jak dobrać rozmiar alby i komży?

Rozmiar alby i komży odpowiada wzrostowi kapłana w centymetrach. W naszej ofercie dostępne są rozmiary od 158 do 200 cm, a najwięcej modeli znajdziesz w zakresie 164–188 cm. Prawidłowo dobrana alba kończy się tuż nad kostkami i nie dotyka posadzki, a komża sięga mniej więcej do kolan, tak aby spod niej była widoczna sutanna.

1. Zmierz wzrost bez obuwia.
2. Wybierz rozmiar najbliższy swojemu wzrostowi.
3. Jeśli wzrost wypada między rozmiarami, skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać odpowiedni rozmiar.

Pełną tabelę rozmiarów alby i komży z przykładami modeli znajdziesz w poradniku.

Ile kosztuje alba kapłańska, a ile komża?

W naszym sklepie komże kapłańskie kosztują od 140 zł, a alby kapłańskie od 161,99 zł; najdroższe, bogato zdobione modele przekraczają 600 zł. Na cenę wpływają przede wszystkim tkanina, krój (zakładki, kaptur) oraz zdobienia, takie jak gipiura, koronka czy haft. Łącznie w tej kategorii dostępnych jest 166 modeli w cenach od 140 zł do 750 zł.

Jak prać i przechowywać albę oraz komżę?

• Zawsze stosuj się do zaleceń z metki – tkaniny z wełną (tropik) wymagają delikatniejszego prania niż strecz.
• Białe szaty pierz osobno, a modele z gipiurą lub koronką – w woreczku do prania.
• Przechowuj albę na szerokim wieszaku, w przewiewnym pokrowcu; w podróży przyda się teczka na szaty liturgiczne.

Alba lub komża na prezent dla księdza

Alba lub komża to praktyczny prezent z okazji święceń kapłańskich, prymicji, jubileuszu kapłaństwa czy imienin, a komża kanonicka – z okazji nominacji kanonickiej. Przed zakupem warto dyskretnie ustalić wzrost obdarowanego. Do alby możesz dobrać ornat lub stułę w tej samej tonacji.

Ta kategoria obejmuje szaty dla kapłanów i diakonów. Alby dla lektorów znajdziesz w kategorii Alby lektorskie, a stroje dla służby ołtarza – w kategorii Stroje dla ministrantów. Komplet do alby uzupełnią stuły kapłańskie, dalmatyki dla diakonów oraz cingulum. Kolejność zakładania szat – od amiktu po ornat – opisujemy w poradniku szaty liturgiczne: nazwy i kolejność zakładania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy komża może zastąpić albę podczas Mszy świętej?

Nie. Według OWMR 336 alby nie można zastąpić komżą, nawet założoną na sutannę, gdy podczas Mszy świętej wkłada się ornat lub dalmatykę albo gdy zamiast nich używa się samej stuły. Komża wystarcza przy czynnościach, dla których alba nie jest zastrzeżona.

Czy komżę można nosić bez sutanny?

Nie. Ceremoniał liturgicznej posługi biskupów (nr 65) stanowi, że komżę zawsze należy nakładać na sutannę. Dlatego komża kapłańska sięga mniej więcej do kolan – spod niej powinna być widoczna sutanna.

Czy alba musi być biała?

Nazwa alby pochodzi od łacińskiego słowa albus, czyli „biały”, a biel nawiązuje do szaty chrzcielnej. W praktyce używa się alb białych i w odcieniu ecru – w naszej ofercie znajdziesz obie wersje.

Czy diakon nosi albę?

Tak. Diakon zakłada albę, a na nią stułę i dalmatykę (OWMR 338). Alby kapłańskie z tej kategorii nadają się więc również dla diakonów.

Czym komża różni się od rokiety?

Rokieta przypomina komżę, ale ma wąskie rękawy i należy do stroju chórowego biskupów oraz duchownych, którym przysługuje ten przywilej. Komża ma szerokie rękawy i noszą ją kapłani, klerycy i ministranci.

Jak dobrać rozmiar alby kapłańskiej?

Rozmiar alby odpowiada wzrostowi w centymetrach. Prawidłowo dobrana alba kończy się tuż nad kostkami i nie dotyka posadzki. Jeśli wzrost wypada między rozmiarami, skontaktuj się z nami – pomożemy wybrać odpowiedni rozmiar.

Co to jest komża kapłańska?

Komża kapłańska (łac. superpelliceum) to skrócona alba o szerokich rękawach, sięgająca mniej więcej do kolan. Nosi się ją zawsze na sutannę; kapłan zakłada do niej stułę. Polska nazwa pochodzi od łacińskiego słowa comisia, czyli „koszula”.

Komża czy alba dla księdza – co wybrać?

Do Mszy świętej z ornatem lub dalmatyką potrzebna jest alba; komża wystarcza przy nabożeństwach, procesjach i adoracji, gdy alba nie jest zastrzeżona (OWMR 336). Komża jest krótsza i lżejsza – w naszej ofercie komże kapłańskie kosztują od 140 zł, a alby kapłańskie od 161,99 zł.