Szaty, stroje i odzież liturgiczna — krótka odpowiedź
Szaty liturgiczne to konkretne elementy ubioru zakładane do liturgii — alba, stuła, ornat, dalmatyka, kapa i welon na ramiona. Strój duchowny (chórowy) to ubiór kapłana poza liturgią: sutanna, koszula z koloratką, mucet, mantolet, peleryna. „Odzież liturgiczna” to potoczne, najszersze określenie obu grup. Rozróżnienie ma znaczenie przy zamówieniu: szaty dobiera się do funkcji w liturgii i koloru dnia, a strój duchowny do okazji i pory roku.
Tabela: trzy zakresy pojęć
| Określenie | Co obejmuje | Przykłady | Gdzie w sklepie |
|---|---|---|---|
| Szaty liturgiczne | ubiór zakładany do Mszy i sakramentów | alba, stuła, ornat, dalmatyka, kapa, welon na ramiona | szaty liturgiczne |
| Strój duchowny (chórowy) | ubiór duchownego poza liturgią, znak stanu | sutanna, koszula z koloratką, mucet, mantolet, peleryna, pas | odzież dla księży |
| Odzież liturgiczna | określenie potoczne, najszersze | jedno i drugie | oba działy |
Co wchodzi w skład szat liturgicznych
Kapłan zakłada kolejno: amikt (opcjonalnie), albę, pas (cingulum), stułę i ornat. Diakon zakłada albę, stułę przez lewe ramię i dalmatykę, a kapę i welon na ramiona wkłada się poza Mszą — przy procesji, nieszporach i błogosławieństwie Najświętszym Sakramentem. Nazwy i kolejność zakładania rozpisaliśmy w poradniku szaty liturgiczne — nazwy i kolejność zakładania, a kolory — w tekście o kolorach szat według OWMRZ 346.
Co wchodzi w skład stroju duchownego
Strój duchowny to sutanna lub koszula kapłańska z koloratką, uzupełnione o nakrycia i okrycia: mucet, mantolet, kamizelkę i pelerynę. W dziale odzież dla księży są m.in. sutanny, piuska, biret, kamizelka kapłańska, mantolet i peleryna jesienno-zimowa (od 109,99 zł do 1 220 zł), w dziale koszule kapłańskie — modele rzymskie i amerykańskie (49,99–229,99 zł), a koloratki i pektorały dobierzesz według rozmiaru kołnierzyka. O kroju koszuli pisze poradnik koszula kapłańska — rzymska czy amerykańska.
Kiedy sutanna, a kiedy ornat
Sutanna nie jest szatą liturgiczną — ksiądz nie celebruje w niej Mszy. Do Mszy zakłada na nią albę, stułę i ornat (Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 337). W samej sutannie kapłan uczestniczy w liturgii jako członek prezbiterium, prowadzi nabożeństwa i porusza się poza kościołem. Z tego powodu sutanna występuje w kolorze czarnym, a ornat — w kolorze dnia liturgicznego.
Najczęstsze pomyłki w nazewnictwie
„Szata mszalna” to w praktyce ornat — wierzchnia szata celebransa. Komża to skrócona alba, a nie osobna szata liturgiczna innego typu. Kapa (pluwiał) nie jest dalmatyką: kapę nosi kapłan poza Mszą, dalmatykę — diakon podczas Mszy. Sutanna nie zalicza się do szat liturgicznych, podobnie jak koszula z koloratką. Wątpliwe nazwy (mantolet, mucet, vasculum, palka) wyjaśnia słowniczek liturgiczny.
Czy sutanna to szata liturgiczna?
Nie. Sutanna jest strojem duchownym (chórowym), noszonym poza liturgią. Do Mszy kapłan zakłada na nią albę, stułę i ornat; sutanna pozostaje pod spodem.
Jak nazywa się strój księdza na co dzień?
Sutanna albo koszula kapłańska z koloratką. Na zewnątrz dokłada się mucet, mantolet lub pelerynę, a na głowę — piuskę lub biret, zależnie od okazji i zwyczaju diecezji.
Czy koszula kapłańska to szata liturgiczna?
Nie — to część stroju duchownego, noszona z koloratką. Szaty liturgiczne (ornaty, alby, stuły, kapy, dalmatyki) to osobna grupa, zakładana do liturgii.
Jak nazywa się wierzchnia szata księdza podczas Mszy?
Ornat. Zakłada się go na albę i stułę, w kolorze dnia liturgicznego; w ofercie są ornaty gotyckie, semi-gotyckie, rzymskie i romańskie (conical), od 399 zł.
Czy koloratka jest szatą liturgiczną?
Nie — koloratka to znak stanu duchownego noszony przy szyi, część stroju duchownego. Koloratki i pektorały są w dziale koloratki, pektorały.